AB 'Savaşa Devam', ABD 'Barış' Diyor: Ukrayna Üzerinden Yapılan Küresel Hesaplar Neler?
1. Batı İttifakında Tarihi Yarılma: Brüksel ile Washington Neden Ayrıştı?
2022 yılının Şubat ayında başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı, 2026 yılı sonu itibarıyla küresel jeopolitiğin en karmaşık satranç tahtasına dönüşmüş durumda. Ancak bugün sahada yaşanan en kritik gelişme yalnızca cephe hatlarındaki siper savaşları değil; Kiev'i bugüne kadar kayıtsız şartsız destekleyen Transatlantik İttifakı'nın (ABD ve Avrupa Birliği) iki zıt kutba bölünmesidir.
Washington koridorlarından yükselen ses giderek netleşiyor: "Bu savaş sürdürülemez bir finansal ve lojistik kara deliğe dönüştü. Sınırlar dondurulmalı, ateşkes ilan edilmeli ve barış masası kurulmalıdır."
Buna karşılık başta Fransa, Almanya, İngiltere ve Polonya olmak üzere Avrupa Birliği liderleri tam tersi bir pozisyon alarak; "Ukrayna'nın yenilgisi Avrupa'nın doğrudan Rus tehdidi altına girmesi demektir. Ne pahasına olursa olsun savaşa devam edilmeli ve Kiev silahlandırılmalıdır" tezini savunuyor.
📌 Temel Paradoks:
Dünyanın süper gücü ABD savaşı dondurup çıkış stratejisi ararken; orduları ve savunma sanayii ABD'ye bağımlı olan Avrupa Birliği, kıtanın doğusunda savaşı tek başına finanse etmeye ve sürdürmeye soyunuyor.
2. Ukrayna Üzerinden Yapılan 4 Büyük Küresel Hesap
| Küresel Aktör | Resmi Söylem | Perde Arkasındaki Gerçek Hesap |
|---|---|---|
| Amerika Birleşik Devletleri (ABD) | "Ukrayna'da kan dökülmesi durmalı, kalıcı bir barış ve ateşkes sağlanmalı." | Asıl hedef Çin ve Tayvan: Washington, mühimmat stoklarını ve askeri bütçesini Avrupa düzlüklerinde tüketmek istemiyor. Rusya'yı stratejik olarak yıprattıktan sonra Avrupa'nın savunma faturasını Avrupalılara yıkıp tüm gücünü Pasifik'e kaydırmak istiyor. |
| Avrupa Birliği (AB) | "Uluslararası hukuk korunmalı, Ukrayna'nın toprak bütünlüğü tavizsiz savunulmalı." | Varoluşsal Korku ve Liderlik Arayışı: Eğer Ukrayna toprak kaybederek masaya oturursa, Rusya'nın bir sonraki hedefinin Baltık ülkeleri (Estonya, Letonya, Litvanya) veya Polonya olacağından korkuyorlar. Ayrıca Fransa ve Almanya, 'Avrupa Ordusu' ve kendi savunma sanayilerini kurmak için savaşı bir kaldıraç olarak kullanıyor. |
| Rusya (Moskova) | "NATO'nun genişlemesi durdurulmalı, Donbas halkı korunmalı." | Kırım ve Karadeniz Kilidi: Kırım, Donbas, Zaporijya ve Herson'u elinde tutarak Azak Denizi'ni bir iç deniz haline getirmek, Ukrayna'nın NATO üyeliğini anayasal olarak imkansız kılmak ve çok kutuplu dünya düzeninde yerini sağlamlaştırmak. |
| Ukrayna (Kiev) | "1991 sınırlarına dönülene kadar tek bir karış topraktan vazgeçilmeyecek." | Rejim ve Devlet Bekası: Toprak tavizi vererek masaya oturmanın içeride yaratacağı siyasi çöküşü ertelemek ve Batı'dan gelebilecek en güçlü güvenlik garantilerini (NATO benzeri ikili savunma anlaşmaları) koparmaya çalışmak. |
3. ABD Neden 'Barış' Masasını Zorluyor?
Washington'ın söylem değişikliği hümaniter bir vicdan muhasebesinden değil, tamamen soğuk jeopolitik ve ekonomik mecburiyetlerden kaynaklanmaktadır:
- Askeri Cephanelik Krizi: 155 mm'lik top mermileri, Patriot füzeleri ve hava savunma mühimmatları hem Ukrayna'ya hem de Orta Doğu'daki İsrail operasyonlarına yetmemeye başladı. Amerikan sanayisi iki büyük cepheyi aynı anda beslemekte zorlanıyor.
- Amerikan Vergi Mükellefinin İsyanı: Kongre'de yüz milyarlarca dolarlık yeni yardım paketlerini geçirmek iç siyasette giderek imkansızlaşıyor. Enflasyon ve bütçe açığıyla boğuşan Amerikan seçmeni, faturanın Kiev'e gitmesini istemiyor.
- Rusya-Çin İttifakını Bölme İhtiyacı: Savaşı uzatmak Rusya'yı tamamen Pekin'in ekonomik ve teknolojik uydusu haline getirdi. Washington, savaşı dondurarak Moskova ile Pekin arasındaki bu tehlikeli yakınlaşmayı gevşetmeyi umuyor.
4. Avrupa Neden 'Savaşa Devam' Çizgisinde Direniyor?
Avrupa'nın tavrı ilk bakışta şaşırtıcı görünse de, kıta liderleri için bu bir ölüm-kalım meselesi olarak görülüyor:
- Tampon Bölgeyi Kaybetme Korkusu: Ukrayna düşerse, Rus ordusu doğrudan Polonya, Romanya ve Slovakya sınırına dayanacaktır. Soğuk Savaş dönemi demir perdesinin geri gelmesi, Avrupa'nın refah modelini tamamen bitirecektir.
- Yatırılan Trilyonlarca Euro: Savaşa bugüne kadar harcanan devasa bütçelerin hiçbir kazanım elde edilmeden bir Rus zaferiyle sonuçlanması, Avrupa başkentlerinde büyük siyasi iktidar değişikliklerine ve aşırı sağın yükselmesine yol açacaktır.
5. Türkiye Açısından Denge: Montrö, Tahıl Koridoru ve İstanbul Masası
Bu küresel kavgada Türkiye, 2022'deki İstanbul Müzakereleri'nden bu yana en tutarlı, rasyonel ve dengeli dış politikayı yürüten tek aktör olmaya devam etmektedir:
- Montrö Boğazlar Sözleşmesi: Karadeniz'in bir NATO-Rusya çatışma gölüne dönmesini engelleyen en büyük hukuki kalkandır.
- İstanbul Masasının Yeniden Doğuşu: ABD'nin ateşkes arayışı ile Avrupa'nın güvenlik taleplerini aynı masada buluşturabilecek yegane başkent Ankara'dır. Ankara; Ukrayna'nın egemenliğini savunurken, Rusya'yı dışlamayan diplomasi kanallarını açık tutmaktadır.
6. Bilginet Analiz Masası Değerlendirmesi
Önümüzdeki dönemde Ukrayna'yı bekleyen en muhtemel senaryo, "Kore Modeli" benzeri bir çözümdür: Resmi bir barış antlaşması imzalanmadan, fiili temas hattının dondurulduğu, çatışmaların durduğu ancak sınırların hukuken tanınmadığı bir ateşkes.
Avrupa Birliği'nin tek başına ABD'nin lojistik, istihbarat ve uydu desteği olmadan bu savaşı uzun yıllar finanse etmesi askeri ve ekonomik olarak imkansızdır. Dolayısıyla Washington'ın dayattığı 'ateşkes ve müzakere' baskısı er ya da geç Avrupa'yı da masaya çekmeye mecbur bırakacaktır.
💬 Yorumlar 0
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!
