TRT World Forum 2026 sona erdi

İstanbul Kongre Merkezi, küresel diplomasinin kalbinin attığı 10. TRT World Forum'a ev sahipliği yaptı. 'Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?' temasıyla gerçekleştirilen bu yılki etkinlik, dünyanın dört bir yanından akademisyenleri, siyasetçileri, gazetecileri ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirerek uluslararası gündemin en kritik başlıklarını derinlemesine inceledi. İki gün süren forum, sadece bir tartışma platformu değil, aynı zamanda değişen dünya düzeninde Türkiye'nin stratejik konumunu pekiştiren bir vizyon buluşması olarak kayıtlara geçti.

Forumun açılışında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ve TRT Genel Müdürü Mehmed Zahid Sobacı'nın yaptığı konuşmalar, etkinliğin entelektüel çerçevesini belirledi. Küresel güç dengelerindeki kaymaların, uluslararası hukukun işlevsizleşmesinin ve teknolojik dönüşümlerin yarattığı belirsizliklerin ele alındığı oturumlarda, çok kutuplu bir dünyaya geçiş sürecinde karşılaşılan zorluklar tüm boyutlarıyla masaya yatırıldı.

Gelişmenin Arka Planı

TRT World Forum, on yıl önce başladığı günden bu yana, küresel sorunlara yönelik 'vicdanlı bir ses' olma misyonunu sürdürüyor. İlk yıllarında bölgesel meselelere odaklanan forum, zamanla evrilerek bugün dünyanın en prestijli düşünce platformlarından biri haline geldi. 2026 yılındaki 10. yıl dönümü, forumun kurumsal hafızasının ve etki alanının ne denli genişlediğini kanıtlar nitelikteydi.

Tarihsel süreçte, uluslararası sistemin İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan yapılarının günümüz krizlerine yanıt vermekte yetersiz kaldığı gerçeği, forumun temel tartışma eksenini oluşturdu. Özellikle Gazze'deki insani kriz ve küresel enerji arz güvenliği gibi konular, forumun tarihsel bağlamını 'kuralların geçersiz kaldığı bir dönem' olarak tanımlamasına neden oldu. Bu bağlamda, TRT'nin ev sahipliği yaptığı bu platform, sadece bir yayın kuruluşu etkinliği değil, Türkiye'nin 'daha adil bir dünya mümkün' vizyonunun bir yansıması olarak konumlandı.

Forumun kronolojik gelişimi, Türkiye'nin dış politikadaki proaktif tutumuyla paralellik gösteriyor. Bölgesel bir güçten küresel bir aktöre dönüşüm sürecini yaşayan Türkiye, bu forum aracılığıyla kendi çözüm önerilerini uluslararası kamuoyuna doğrudan aktarma imkanı buluyor. 10. yıl, bu vizyonun olgunlaştığı ve somut politika önerilerine dönüştüğü bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Uzman ve Sektör Değerlendirmeleri

Forumda yer alan uzmanlar, küresel sistemin bir 'yönetişim krizi' içinde olduğu konusunda hemfikir. Özellikle MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın 'Uluslararası Hukuk ve İnsani Çöküşün Kesişiminde Gazze' başlıklı oturumu, sistemin meşruiyet krizini gözler önüne serdi. Sektör temsilcileri ve akademisyenler, forumun çıktılarını şu başlıklarla özetledi:

• Uluslararası hukuk mekanizmalarının, güç dengeleri karşısında yeniden yapılandırılması zorunluluğu.
• Yapay zeka teknolojilerinin, devletler ve şirketler arasındaki güç dengesini nasıl değiştirdiği.
• Enerji koridorlarının jeopolitik bir silah olarak kullanılmasının yarattığı riskler.
• Ekonomik iyileşme süreçlerinde, bölgesel çatışmaların yarattığı enflasyonist baskılar.
• Dijital çağda dezenformasyonla mücadele ve algoritmik yönetişimin etik sınırları.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın 'Bağlantısallığın Yeni Jeopolitiği' üzerine yaptığı değerlendirmeler, lojistik hatların ve enerji yollarının yeni dünya düzenindeki belirleyici rolünü vurguladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ise yapay zekanın sadece bir teknoloji değil, bir egemenlik meselesi olduğunu belirterek, Türkiye'nin bu alandaki stratejik hamlelerinin önemine dikkat çekti.

Ekonomik ve Sosyal Yansımalar

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in 'Sancılı Bir İyileşme Sürecine Doğru' başlıklı oturumu, forumun ekonomik boyutunu temsil ediyordu. Orta Doğu'daki savaşların küresel tedarik zincirleri ve enerji fiyatları üzerindeki etkisi, forumun en çok ilgi çeken konularından biriydi. Ekonomik istikrarın, siyasi istikrarla doğrudan bağlantılı olduğu vurgulandı.

Sosyal açıdan forum, farklı coğrafyalardan gelen entelektüellerin Türkiye'nin perspektifini daha yakından tanımasına olanak sağladı. Özellikle 'Algoritmik Çağda Kontrol Kimde?' başlıklı oturum, vatandaşların dijital dünyadaki hakları ve devletlerin bu süreçteki denetleyici rolü açısından toplumsal bir farkındalık yarattı. Forum, sadece diplomatik bir zirve değil, aynı zamanda toplumsal direncin ve teknolojik okuryazarlığın tartışıldığı bir laboratuvar işlevi gördü.

Gelecek Projeksiyonları ve Beklentiler

TRT World Forum 2026, önümüzdeki dönemde atılacak adımlar için bir yol haritası niteliği taşıyor. Forumda öne çıkan en önemli beklenti, uluslararası kurumların daha kapsayıcı ve adil bir yapıya kavuşturulmasıdır. Türkiye'nin 'Bölgesel Güçten Bölgeler Arası Bir Aktöre' dönüşümü, önümüzdeki yıllarda daha fazla iş birliği ve çok taraflı diplomasiyi beraberinde getirecek.

Önümüzdeki süreçte, yapay zeka yönetişimi ve enerji güvenliği konularında Türkiye'nin öncülüğünde yeni uluslararası çalışma gruplarının kurulması bekleniyor. Forumun sonuç bildirgesi, küresel krizlerin çözümünde 'merkezsiz' bir dünya düzeninde, bölgesel aktörlerin sorumluluk alması gerektiğine dair güçlü bir mesaj veriyor. 10. yılın ardından TRT World Forum, sadece bir tartışma platformu olmanın ötesine geçerek, küresel politika yapım süreçlerine yön veren bir düşünce kuruluşu misyonunu daha da güçlendirmiştir.